Arıtma tesislerinin ilk giriş yapısında tercih edilen kum ayırıcılar; atıksudaki kum ve kum benzeri maddelerin uzaklaştırılması amacıyla kullanılır. Kum ayırıcılar havalandırmalı veya havalandırmasız olarak düşünülebilir. Havuz tabanındaki çökelen maddeler, taban sıyırıcısı ile yönlendirilerek kum pompasına iletilir. Kum pompası, tabandan emdiği kumu havuzun dışında bulunan kum ayırıcıya aktarır. Burada kum, helezon yardımıyla sudan fiziksel olarak ayrılır; böylece bu yükün mekanik aksamlara ulaşması önlenir. Ayrıştırma işleminden elde edilen su ise bir pompa vasıtasıyla tekrar giriş yapısına iletilir.
Datasheet